Non-verbale communicatie: dit is waar je op moet letten

Eerder in deze training kwam al aan bod dat iemand die een beetje eenzaam is vaak wat minder goed is in het herkennen van gezichtsuitdrukkingen. Bij mijn weten is niet uitgezocht of iemand die eenzaam is, ook minder goed is in non-verbale communicatie. Maar het zou mij niet verbazen want non-verbale communcatie is communcatie voor gevorderden.

Communicatie zonder woorden 

Want communicatie zonder woorden betekent dat je de ander moet 'lezen', moet 'aanvoelen' en dat gebeurt vaak op een behoorlijk subtiel niveau. Het zijn juist die fijne communicatie-kneepjes die maken dat iemand heel makkelijk in omgang is of juist wat stroever. Niet verkeerd dus om non-verbale communicatie hier eens onder de loep te nemen.  

Slechts 7 procent verbaal?

Misschien heb je wel eens gehoord dat slechts 7% van onze communicatie verbaal is. Dit is een fabeltje dat voorkomt uit onderzoek van Albert Mehrabian van de University of California (UCLA) naar de invloed van non-verbale communicatie (1967). Talloze communicatie-experts en trainers vatten zijn onderzoek véél te kort door de bocht samen door te stellen dat slechts 7% van onze communicatie bestaat uit verbale communicatie, uit de inhoud van onze woorden. Het overgrote deel van de mate waarin je jouw boodschap weet over te brengen, zou afhangen van non-verbale communicatie.

Hoe het wél zit

Op de UCLA-website schrijft Mehrabian hoe het écht zit. Mehrabian komt tot twee hoofdconclusies in zijn studies:

  1. Elk face-to-face contact bestaat drie elementen: woord, intonatie en lichaamstaal
  2. Non-verbale elementen zijn vooral belangrijk voor overbrengen van gevoel en houdingsaspecten; vooral wanneer het non-verbale gedrag niet overeenkomt met de inhoud van de woorden neigen mensen ertoe om meer belang te hechten aan de non-verbale aspecten dan aan de inhoud van de woorden.

Overbrengen van informatie

Dus als het gaat om het overbrengen van informatie, dan zijn woorden wel degelijk het belangrijkste. Mehrabian gebruikt daarvoor het volgende voorbeeld: stel je wilt aan je collega uitleggen dat de nietmachine onderin de bovenste la aan de rechterkant van het bureau ligt. In zo’n geval is de inhoud van deze woorden volledig bepalend voor het al dan niet overkomen van de boodschap.

Overbrengen gevoel

Bij het overbrengen van gevoel is het belangrijk dat woorden, intonatie en non-verbaal gedrag met elkaar overeenkomen. Stel dat iemand zégt: ‘ik bén helemaal niet zenuwachtig’ terwijl ze staat te zweten en een trillende stem heeft dan is de kans groot dat haar non-verbale signalen zwaarder wegen dan wat ze zegt. 

Ook als het gaat om de indruk die je maakt of om hoe geloofwaardig of overtuigend je bent, is non-verbale communicatie belangrijk.

Het is dan ook belangrijk dat je je bewust bent van hoe je je voelt en dat je je ook gedraagt in overeenstemming met je gevoel op dat moment. Het heeft niet zoveel zin om te zeggen dat je niet zenuwachtig bent, als je het wél bent. In zo’n geval kun je die zenuwen beter gewoon benoemen. Het is dus belangrijk dat je woordgebruik overeenkomt met je (onbewuste) gedrag.

Opdracht

De opdracht van vandaag gaat ook over onbewuste communicatie. Ga vandaag op een plek en een moment dat je niet gestoord kunt worden twee minuten in een krachtige houding staan. Bijvoorbeeld met je voeten een eindje uit elkaar, je rug recht, je kin licht geheven. Plant je handen stevig op je heupen. Neem je ruimte in. Zet het alarm van je mobiel op twee minuten. Ervaar na afloop hoe je je voelt. Steviger, sterker? Of een beetje gek misschien? Morgen komen we erop terug...

©Eva Geelen

Niet communiceren bestaat niet

Maakt deze man de indruk open te staan voor een praatje?

Non-verbale communicatie zit 'm in bijvoorbeeld onderstaande dingen:

  • oogcontact
  • open, naar de ander toegekeerd of niet
  • van iemand wegdraaien/naar iemand toedraaien
  • afstand tot de ander
  • al dan  niet instemmend knikken
  • stemgebruik (hard, zacht, hoog, laag)
  • intonatie (met veel nadruk of juist vragend, twijfelend spreken)
  • kleding
  • mate van uiterlijke verzorging
  • knipperen met de ogen
  • hand naar gezicht brengen
  • friemelen met vingers
  • van ene been op andere been wippen
  • lichaamshouding: krachtig, rechtop of klein, in elkaar gezakt